Ստվերային քարոզչություն. ինչպես են ՔՊ-ի թեզերը տարածվում սոցիալական ցանցերում

Ստվերային քարոզչություն. ինչպես են ՔՊ-ի թեզերը տարածվում սոցիալական ցանցերում

Հիմնականը` հակիրճ

  • Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության թեզերը սոցցանցերում ակտիվ տարածում են տասնյակ էջեր:
  • Meta-ում տարածվող շատ գովազդների դեպքում չի նշվում, որ դրանք քաղաքական են, ինչի հետևանքով ծախսերի ու տարածման շրջանակը գաղտնի է մնում:
  • Facebook-ում մեր դիտարկած էջերը ստեղծվել կամ անվանափոխվել են 2023 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին` Երևանի ավագանու ընտրությունների նախաշեմին:
  • Այդ էջերում ակտիվություն է նկատվում հատկապես նախընտրական շրջանում:
  • Ընդդիմադիր գործիչներին թիրախավորող հոլովակներ են գովազդվում նաև YouTube-ում:

Հայաստանում խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ` սոցցանցերում քաղաքական գովազդն ակտիվացել է: «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության թեզերը տարածվում են Facebook, Instagram, Youtube, Telegram, WhatsApp և այլ հարթակներում։ Մեր ուսումնասիրությամբ պարզել ենք, որ այդ հրապարակումները տեղադրող և գովազդող էջերը շատ դեպքերում նույնականացնել հնարավոր չէ, չենք կարող ասել, թե ովքեր են կառավարողները և գովազդների համար վճարողները։ Այս իրավիճակներից խուսափելու և թափանցիկ քարոզարշավի համար Meta-ի պահանջում է, որ ընտրությունների կամ քաղաքականությանը վերաբերող ցանկացած գովազդ ունենա համապատասխան մակնշում (Paid for by կամ «Վճարված է …-ի կողմից»)։ Սա թույլ է տալիս տեսնել, թե ով է ֆինանսավորում քարոզչությունը և ինչքան գումար է ծախսվում, բայց քարոզարշավին մասնակցող կեղծ էջերը կա՛մ չեն օգտագործում այդ մակնշումը, կա՛մ կեղծ տվյալներ են ներկայացնում, օրինակ, որ վճարողը «Սրտացավ Հայաստանն» է, բայց այդպիսի անունով իրավաբանական անձ գոյություն չունի։

ՔՊ կուսակցության թեզեր տարածող էջը խախտում է Meta-ի թափանցիկության պահանջները

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պաշտոնական էջից բացի, իշխող ուժի թեզերը տարածվում են նաև ֆեյսբուքյան էջում։ «Տե՛ր կ

Հայաստան

Հայաստանը պատմական մեծ անցյալ ունեցող երկիր է, որը գտնվում է Կովկասի լեռնաշխարհում։ Այն առաջին պետությունն էր, որ ընդունեց քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն 301 թվականին։ Հայաստանը հարուստ է հնագույն մշակութային հուշարձաններով, ինչպիսիք են Էրեբունի ամրոցը, Գեղարդի վանքը և Զվարթնոցի տաճարը, որոնք վկայում են նրա հազարամյա պատմության ու ճարտարապետական ժառանգության մասին։

Երևան

Երևանը Հայաստանի մայրաքաղաքն է՝ հարուստ պատմությամբ, որը սկիզբ է առնում մ.թ.ա. 782 թվականից՝ Էրեբունի ամրոցի հիմնադրումից: Քաղաքը դարեր շարունակ եղել է մշակութային և առևտրային կարևոր կենտրոն, իսկ 1918 թվականից դարձել է Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք: Այսօր Երևանը հայտնի է իր վարդագույն տուֆե շինություններով, Օպերայի թատրոնով և Կասկադ համալիրով:

Facebook

Ֆեյսբուքը 2004 թվականին Մարկ Ցուկերբերգի կողմից ստեղծված սոցիալական ցանց է, որը սկզբում նախատեսված էր միայն Հարվարդի համալսարանի ուսանողների համար, սակայն արագ տարածվեց ամբողջ աշխարհում: Այն դարձել է թվային հաղորդակցության և տեղեկատվության փոխանակման կարևորագույն հարթակ, որը միավորում է միլիարդավոր մարդկանց և ազդում ժամանակակից մշակույթի ու քաղաքականության վրա:

Instagram

«Ինստագրամ»-ը սոցիալական ցանց է, որը հիմնադրվել է 2010 թվականին Քևին Սիստրոմի և Մայք Քրիգերի կողմից։ Այն սկզբում նախատեսված էր լուսանկարների և կարճ տեսանյութերի փոխանակման համար, սակայն արագորեն վերածվեց համաշխարհային մշակութային երևույթի՝ ազդելով նորաձևության, գովազդի և հաղորդակցության վրա։ 2012 թվականին Facebook-ի կողմից գնվելուց հետո այն շարունակում է մնալ ամենահայտնի թվային հարթակներից մեկը։

YouTube

YouTube-ը համացանցային տեսանյութերի հարթակ է, որը հիմնադրվել է 2005 թվականին և 2006-ին ձեռք է բերվել Google-ի կողմից։ Այն արագ դարձավ ամենամեծ վիդեոհոսթինգային ծառայությունը՝ թույլ տալով օգտատերերին վերբեռնել, դիտել և կիսվել տեսանյութերով ամբողջ աշխարհում։ YouTube-ը դարձել է մշակութային ու կրթական կենտրոն, որտեղ ստեղծվում են բովանդակություններ՝ սկսած երաժշտական տեսահոլովակներից մինչև ուսումնական տեսանյութեր։

Telegram

«Թելեգրամ»-ը թվային հաղորդակցության հարթակ է, որը հիմնադրվել է 2013 թվականին ռուս ծրագրավորողներ Պավել և Նիկոլայ Դուրովների կողմից։ Այն հայտնի է իր գաղտնագրության բարձր մակարդակով և արագ հաղորդագրությունների փոխանցման հնարավորությամբ։ Ներկայումս այն աշխարհի ամենատարածված մեսենջերներից մեկն է, հատկապես լայնորեն օգտագործվում է Հայաստանում և հետխորհրդային տարածքներում։

WhatsApp

«WhatsApp»-ը հաղորդագրությունների փոխանակման հավելված է, որը հիմնադրվել է 2009 թվականին Ջան Քումի և Բրայան Էքթոնի կողմից։ Այն արագորեն դարձավ աշխարհի ամենատարածված մեսենջերներից մեկը՝ շնորհիվ իր պարզության և անվճար ծառայությունների։ 2014 թվականին Facebook-ը գնեց WhatsApp-ը մոտ 19 միլիարդ դոլարով, ինչը դարձավ տեխնոլոգիական ոլորտի խոշորագույն գործարքներից մեկը։

Meta

«Մետա»-ն ժամանակակից արվեստի և մշակույթի կենտրոն է, որը գտնվում է Ռուսաստանում: Այն հիմնադրվել է 2013 թվականին և արագորեն դարձել է կարևոր հարթակ ժամանակակից արվեստագետների, ցուցահանդեսների և մշակութային միջոցառումների համար: «Մետա»-ի պատմությունը կապված է տեղական մշակութային զարգացման և նորարարական գաղափարների խթանման հետ: